Bloedverdunner toedienen bij katheter in ader niet voordelig voor patiënt

Bloedverdunner heparine gebruiken bij een katheter die langdurig in de ader wordt ingebracht, is overbodig en houdt geen enkel voordeel in voor de patiënt. Dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek van het katheterteam van UZ Leuven. Het ziekenhuis stopt daarom volledig met de toediening van het antistollingsmiddel.

Maandag 18 januari 2016 — In het ziekenhuis krijgt 60 procent van de patiënten een katheter in de ader. Een katheter is een smal buisje dat soms langere tijd in het lichaam blijft om er bijvoorbeeld medicatie langs toe te dienen. Het kan gebeuren dat patiënten het ziekenhuis verlaten met de katheter. Omdat de katheter dan tijdelijk niet in gebruik is, werd ze tot nu toe opgevuld met heparine. Dat ‘heparineslot’ moest bloedstolling in de katheter, en zo een verstopte katheter, voorkomen. 

Risico’s

Heparine blijkt evenwel heel wat risico’s met zich mee te brengen. “Bijwerkingen zoals allergie en het risico op medicatiefouten bijvoorbeeld”, legt Lieve Goossens uit. Zij werkt als verpleegkundig specialist bij het katheterteam van UZ Leuven. “We gebruikten voor elk type katheter een ander volume van heparine en dat zorgde soms voor verwarring. Elke extra inspuiting betekent bovendien een extra handeling met de katheter en dus meer risico op infectie. Een per ongeluk te hoge heparineconcentratie in de bloedbaan zou zelfs kunnen leiden tot bloedingen.” 

Zoutoplossing

In plaats van met heparine kan de katheter bij tijdelijk ongebruik ook opgevuld worden met fysiologische zoutoplossing (NaCl 0,9%). Dat toont het wetenschappelijk onderzoek van het katheterteam van UZ Leuven aan. Lieve Goossens: “De opvulling van de katheter met fysiologische zoutoplossing veroorzaakt niet meer verstopping dan heparine en houdt in tegenstelling tot heparine geen enkel nadeel in. Een heparinevrije werking zorgt er met andere woorden net voor dat de veiligheid van de patiënt verhoogt.”

1,5 miljoen minder injecties 

UZ Leuven gebruikt al enkele jaren geen heparine meer bij opgenomen patiënten met lange tijd een katheter in de ader. Nu stopt het ziekenhuis ook met heparine bij patiënten die het ziekenhuis met de katheter verlaten. “Een volledige heparinevrije werking betekent voor zorgverleners een vereenvoudigde procedure en zo een grote tijdswinst. Heparine niet langer toedienen, betekent minder injecties”, stelt Lieve Goossens. “We schatten – gebaseerd op de cijfers van het heparinegebruik bij langdurige katheters in UZ Leuven – dat er daardoor in ons land op jaarbasis ruim 1,5 miljoen heparine-injecties minder zullen zijn.”  

Lieve Goossens Verpleegkundig specialist katheterteam