Zeven op de tien chronische gebruikers kunnen succesvol stoppen met maagzuurremmers
Klinische studie van UZ Leuven biedt huisartsen een wetenschappelijk onderbouwd afbouwschema om overmatig gebruik van maagzuurremmers veilig terug te dringen
Zeven op de tien mensen die al jarenlang dagelijks zware maagzuurremmers slikken, kunnen daar veilig en volledig mee stoppen. Dat blijkt uit een grootschalig Belgisch onderzoek bij honderden patiënten uit huisartsenpraktijken. Wie onder begeleiding van de huisarts geleidelijk de dagelijkse medicatie afbouwt, blijkt er na een jaar vaak van verlost. De maagklachten keren daarbij meestal niet terug en patiënten voelen zich vaak zelfs beter in hun vel. De bevindingen moeten artsen een concreet houvast bieden om het overgebruik van de maagpillen in ons land aan te pakken.
Ruim zeven op de tien patiënten die al jarenlang dagelijks maagzuurremmers slikken, slagen erin om daar na een jaar volledig mee te stoppen. Dat blijkt uit de PEPPER-studie van UZ Leuven, uitgevoerd in opdracht en met financiering van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). De onderzoekers volgden 628 patiënten uit Belgische huisartsenpraktijken die gemiddeld al negen jaar de medicatie gebruikten. Tot nog toe strandden stoppogingen vaak, maar de nieuwe klinische gegevens bewijzen dat een gecontroleerde afbouw via de huisarts vaker slaagt dan gedacht.
België koploper in verbruik
België behoort al jaren tot de Europese koplopers op het vlak van maagzuurremmers. Bijna drie op de tien Belgen krijgen jaarlijks minstens één voorschrift, en zowat vier op de tien chronische gebruikers nemen langdurig een hoge dosis die eigenlijk hooguit voor een tweetal maanden is bedoeld. Dat overmatig gebruik kost de gezondheidszorg jaarlijks zo'n 120 miljoen euro op jaarbasis en kan bij langdurig gebruik ook gezondheidsrisico's met zich meebrengen. Plotseling stoppen is ook geen oplossing, want dat leidt in de praktijk vaak tot een hevige opstoot van maagzuur, waardoor veel mensen snel weer naar de pillen grijpen.
In de PEPPER-studie vergeleken de onderzoekers drie concrete afbouwstrategieën bij de deelnemers. De eerste methode is het klassieke afbouwschema met tussenpozen, het zogenaamde intermitterend gebruik: patiënten nemen daarbij de medicatie eerst om de dag, dan om de twee dagen en vervolgens twee keer per week vooraleer helemaal te stoppen. De tweede aanpak is het gebruik 'on demand', waarbij patiënten meteen stoppen en gedurende een maand enkel nog een zuurremmer nemen wanneer er effectief klachten opduiken. Zodra de klachten verdwijnen, houden ze er weer mee op. Bij de derde strategie schakelen patiënten over op een alginaat: een maagzuurbeschermer op basis van een zeewierextract met neutraliserende zouten, dat ze als alternatief nemen bij opkomende klachten.
Minder opgeblazen gevoel
De tweede aanpak, gebruik 'on demand', leverde de beste resultaten op, op de voet gevolgd door de piste met alginaten als vervanger. Aan het einde van het studiejaar was tussen de 67 en 73 procent van de patiënten over de drie trajecten heen helemaal gestopt met het chronische gebruik van de maagzuurremmers. Ruim veertig procent had zelfs een volledig jaar nauwelijks nog maagzuurremmers nodig. Bovendien bleef de levenskwaliteit op peil: na een korte aanpassingsperiode rapporteerden de patiënten net minder last van klachten zoals een opgeblazen gevoel. Artsen zagen ook verhoogde ijzer- en vitamine B12-waarden in het bloed van de deelnemers aan de studie.
De bevindingen zullen artsen helpen om patiënten die langdurig zuurremmers innemen veilig te laten minderen of stoppen. Tegelijk maakt de studie duidelijk dat stoppen niet voor iedereen haalbaar is: dertig tot veertig procent van de patiënten heeft de zuurremmers wel degelijk blijvend nodig om maag klachten en in sommige gevallen letsels in de slokdarm of maag onder controle te houden.
Prof. dr. Jan Tack, gastro-enteroloog in UZ Leuven en hoofdonderzoeker: "Veel mensen denken dat ze levenslang vastzitten aan hun maagzuurremmer zodra ze ermee gestart zijn. Onze resultaten tonen echter zwart op wit aan dat zeven op de tien chronische gebruikers, zelfs na gemiddeld negen jaar dagelijks gebruik, perfect zonder kunnen. Met de juiste begeleiding en een gerichte afbouw via de huisarts verdwijnen de klachten en voelen mensen zich zelfs beter. Dat geeft huisartsen een wetenschappelijk onderbouwd houvast om de vicieuze cirkel van chronisch voorschrijven te doorbreken."
Frank Vandenbroucke, federaal minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid: "We trekken al langer aan de alarmbel over het buitensporige gebruik van maagzuurremmers in ons land. Deze studie van UZ Leuven bewijst dat onze ambitie om dat overmatige gebruik terug te dringen niet alleen broodnodig is, maar in de praktijk ook perfect realiseerbaar zonder kwaliteitsverlies voor de patiënt. Met duidelijke handvatten voor de huisarts kunnen we miljoenen euro's aan onnodige uitgaven besparen en die middelen herinvesteren in zorg waar die echt het verschil maken."
Over de PEPPER-studie
De PEPPER-studie werd uitgevoerd in opdracht en met financiering van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) in het kader van praktijkgericht klinisch onderzoek. Het project werd gecoördineerd door een team van UZ Leuven in nauwe samenwerking met de zeven academische centra voor huisartsgeneeskunde in België en tientallen huisartsenpraktijken in heel het land. Het doel van de studie was om een wetenschappelijk onderbouwde en haalbare strategie te vinden waarmee huisartsen het chronisch gebruik van maagzuurremmers veilig kunnen afbouwen bij patiënten bij wie een duidelijke medische noodzaak voor langdurige inname ontbreekt.
De resultaten van de PEPPER-studie worden op 15 oktober gepresenteerd tijdens een academisch symposium in Leuven. De studie werd ook geselecteerd als een van de tien toonaangevende studies op de plenaire sessie van de United European Gastroenterology (UEG) Week in oktober in Barcelona.
PEPPER trial resultaten.pdf
PDF 724 KB